Mỗi độ tháng Ba âm lịch hằng năm, khu di tích Tháp Bà Ponagar tại thành phố Nha Trang lại trở nên nhộn nhịp với dòng người hành hương và du khách tìm về tham dự Lễ hội Tháp Bà Ponagar – một trong những lễ hội văn hóa tâm linh lớn nhất khu vực Nam Trung Bộ. Không chỉ mang ý nghĩa tín ngưỡng sâu sắc, lễ hội còn là dịp để tôn vinh những giá trị văn hóa truyền thống của người Chăm và cộng đồng cư dân bản địa tại Khánh Hòa.
Vừa qua, lễ hội đã diễn ra từ ngày 5/5 đến 11/5/2026 (tức ngày 19 – 25/3 âm lịch), thu hút đông đảo người dân và du khách đến tham gia các hoạt động tâm linh, thưởng thức nghệ thuật dân gian và khám phá nét đẹp văn hóa lâu đời của vùng đất xứ Trầm Hương.
Ý nghĩa của Lễ hội Tháp Bà Ponagar
Lễ hội được tổ chức nhằm tưởng nhớ Thiên Y A Na Thánh Mẫu – vị nữ thần được người Chăm cổ tôn kính là Mẹ Xứ Sở, người đã dạy dân trồng trọt, dệt vải và mang lại cuộc sống ấm no. Trải qua nhiều thế kỷ, tín ngưỡng thờ Thiên Y A Na đã trở thành một phần quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân miền Trung, đặc biệt tại Nha Trang.
Không gian lễ hội là sự giao thoa độc đáo giữa văn hóa Chăm Pa cổ và tín ngưỡng dân gian Việt Nam, tạo nên nét đặc sắc riêng cho Lễ hội Tháp Bà Ponagar.
Đền Tháp Bà Ponagar. Nguồn: Traveloka
Các nghi lễ chính trong Lễ hội Tháp Bà Ponagar 2026
Lễ rước nước
Lễ rước nước là nghi thức mở đầu quan trọng của mùa lễ hội. Đoàn rước trong trang phục truyền thống sẽ thực hiện nghi thức lấy nước thiêng từ khu vực chùa Hang mang về Tháp Bà để dâng lên Thánh Mẫu. Nghi lễ mang ý nghĩa cầu mong mưa thuận gió hòa, mùa màng tốt tươi và cuộc sống bình an cho người dân.
Đoàn người tham gia lễ rước nước củaLễ hội Tháp Bà Ponagar với không khí rộn ràng sắc màu truyền thống. Nguồn: Báo Thanh Niên - Bá Duy
Lễ Mộc dục (tắm tượng và thay y phục cho Thánh Mẫu)
Đây là một trong những nghi lễ linh thiêng nhất của lễ hội. Tượng Thiên Y A Na Thánh Mẫu được lau rửa bằng nước thơm và thay y phục mới trong không gian trang nghiêm bên trong tháp chính. Nghi thức thể hiện lòng thành kính của cộng đồng đối với vị nữ thần Mẹ Xứ Sở. Đoàn người tham gia lễ rước nước trong khuôn khổ Lễ hội Tháp Bà Ponagar với không khí trang nghiêm và rộn ràng sắc màu truyền thống.
Lễ rước kiệu
Sau phần nghi lễ chính, các đoàn hành hương sẽ tham gia rước kiệu quanh khu di tích với cờ hoa, nhạc lễ và đội nghi thức truyền thống. Không khí vừa trang trọng vừa rộn ràng tạo nên điểm nhấn đặc biệt cho lễ hội.
Lễ dâng hương cầu Quốc thái dân an
Trong suốt thời gian diễn ra lễ hội, hàng nghìn người dân và du khách đến dâng hương tại tháp chính để cầu bình an, sức khỏe, may mắn và cuộc sống thuận lợi. Đây là nghi lễ thu hút đông đảo người tham gia nhất mỗi mùa lễ hội.
Lễ cầu siêu và cúng thí thực
Nghi lễ mang ý nghĩa nhân văn sâu sắc, nhằm cầu siêu cho những người đã khuất và cầu mong sự bình an cho mọi người. Hoạt động này thể hiện nét đẹp trong đời sống tâm linh và truyền thống “uống nước nhớ nguồn” của dân tộc.
Thả hoa đăng
Vào buổi tối, hàng trăm hoa đăng được thắp sáng và thả trong không gian linh thiêng quanh khu di tích. Ánh đèn lung linh tượng trưng cho lời cầu nguyện về bình an, hạnh phúc và những điều tốt đẹp trong cuộc sống.
Người dân và du khách thả đèn hoa đăng lung linh trên mặt nước trong không khí lễ hội Tháp Bà về đêm. Nguồn: VnExpress
Còn các lễ hội khác như Lễ dâng hương của các hội; Lễ cúng giờ Ngọ và Lễ cầu an của đồng bào Chăm.
Hoạt động văn hóa đặc sắc
Lễ hội Tháp Bà Ponagar còn có nhiều hoạt động văn hóa nghệ thuật mang đậm bản sắc Chăm như: Biểu diễn múa bóng và múa Chăm truyền thống; Trình diễn nhạc cụ dân tộc Chăm và Raglai; Hát văn, hát chầu văn dân gian; Giao lưu văn hóa cộng đồng; Trưng bày sản phẩm thủ công truyền thống và ẩm thực địa phương.
Những hoạt động này giúp du khách hiểu hơn về đời sống văn hóa của cộng đồng người Chăm cũng như nét đẹp truyền thống của vùng duyên hải Nam Trung Bộ.
Điểm đến văn hóa tâm linh đặc sắc của Nha Trang
Không chỉ là một lễ hội tín ngưỡng, Lễ hội Tháp Bà Ponagar còn là dịp để quảng bá hình ảnh du lịch văn hóa của Nha Trang đến với du khách trong và ngoài nước; để du khách khám phá kiến trúc Chăm Pa cổ kính, tìm hiểu lịch sử địa phương và hòa mình vào bầu không khí lễ hội rực rỡ sắc màu, cảm nhận nét đẹp văn hóa Chăm Pa và chiều sâu lịch sử của vùng đất xứ Trầm Hương.
Người dân, du khách đến tham quan và dâng hương tại Tháp Bà Ponagar. Nguồn: Báo Tuổi Trẻ
Giữa nhịp sống hiện đại, lễ hội vẫn giữ nguyên những giá trị truyền thống lâu đời, trở thành niềm tự hào văn hoá của người dân Nha Trang và là điểm đến không thể bỏ lỡ mỗi dịp tháng 3 Âm lịch.
KTS Travel
